أيوب صبري باشا (پاشا) (مترجم: عبد الرسول منشى)
313
مرآة الحرمين (سفرنامه مكه) (فارسى) ( چاپ مركز پژوهشى ميراث مكتوب ، 1382 ش )
منير الوجه در حالت تبسّم منقوش و مصوّر گشته بود . هرقليوس پس از آنكه از ما پرسيد كه اين شخص را مىشناسيد ؟ و جواب لا شنيد . گفت : اين صورت حضرت ابراهيم - عليه السلام - است . بعد از آن ديگر محل صندوق را باز نموده يك تصوير منير بسيار خوش منظرى بيرون آورد و از آن صورت لطيف معلوم بود كه هيكل شريف حضرت محمد - عليه السلام - است ، در ابتداى رؤيت و مشاهدهء آن صورت مانند اينكه خود آن حضرت را ديدهايم مدّتى گريه كرديم . هرقليوس به اين تصوير دلپذير زياده از تصاوير سايره حرمت و رعايت نموده ، گفت : آيا اين هيكل را مىشناسيد ؟ گفتيم : بلى ، اين صورت منيف به هيكل حضرت محمد - عليه السلام - شبيه است خدا داناست همانا خود اوست . چون هرقليوس اين كلام را از ما شنيد چند دفعه از جاى خود برخاسته و نشست پس از آن گفت : اگر اين صورت هيكل محمد باشد به راستى كه دين شما بر حق است . خواست به اين كلمات شبههء خود را در مشابهت آن صورت بيان نمايد . ما در جواب گفتيم كه : اى پادشاه ممالك روم هيچ شبهه نيست كه اين صورت هيكل شريف حضرت محبوب احديّت است به شمايل آن حضرت آن قدر مشابهت دارد كه ما خود را در حضور باهر النور آن حضرت گمان مىنماييم . ازين جواب شبههء هرقليوس تا يك درجه زايل گرديد ، مع ما فيه باز جسارت نمىنمود كه مشابهت آن صورت ار به پيكر شريف نبوى تصديق كند . بناء عليه به قدر يك ساعت متحيرانه بر ما مىنگريست ، پس از آن حواس خود را جمع نموده و به يك حيرت فوق العاده به ما گفت : در تعيين تصوير نشود كه خطا كرده باشيد ، مبادا اين هيكل جميل صورت شخص ديگرى باشد . ديگر چشمهء صندوق را باز كرده هيكل مردى را از آن درآورد كه غاير العينين و متراكب الاسنان و متعلّق الشفتين بود اين صورت همانا اظهار آثار غضب و حدّت مىنمود و بينندگان را از صلابت خود از خود رم مىداد ، همانا اين صورت حضرت موسى بن عمران - عليه السلام - بوده است ، در نزد حضرت موسى يك صورت ديگر كه نوعا به خود او شباهت داشت ، هرقليوس خبر داد كه اين هم صورت هارون بن عمران است . و پس از آن عقب يكديگر از صندوق مذكور هشت چشمهء ديگر باز كرده و از هريك صورتى در آورد كه به پارچههاى حرير سياه رنگ پيچيده شده بود و ما را گفت كه : اينها صور حضرات لوط و اسحاق و يعقوب و اسماعيل و يوسف و داود و سليمان و عيسى - عليهم السلام - است .